Đối với các doanh nghiệp Nhật Bản đang vận hành chi nhánh tại Việt Nam, thuế thu nhập cá nhân (PIT: Personal Income Tax) là một chế độ cần hiểu rõ, song song với việc tính lương.
Cách áp dụng mức đóng bảo hiểm xã hội, các loại phụ cấp và khấu trừ người phụ thuộc có thể làm thay đổi đáng kể số thuế phải nộp, vì vậy hiểu sai có thể dẫn đến rủi ro về tuân thủ thuế.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu theo góc nhìn thực tiễn, từ cơ chế cơ bản của PIT tại Việt Nam đến cách hiểu về các khoản khấu trừ và các bước tính.
Thuế thu nhập cá nhân (PIT) tại Việt Nam là gì?
PIT (Personal Income Tax) là loại thuế đánh trên thu nhập mà cá nhân nhận được.
Tại Việt Nam, thu nhập phát sinh từ lao động như lương, thưởng, phụ cấp… là nhóm thu nhập chịu thuế chủ yếu.
Trong nghiệp vụ tiền lương, PIT được tính và khấu trừ như khấu trừ tại nguồn theo tháng, sau đó doanh nghiệp nộp cho cơ quan thuế.
Các loại thu nhập chính chịu PIT
Về nguyên tắc, các khoản thu nhập liên quan đến tiền lương dưới đây thuộc diện chịu PIT.
- Lương cơ bản
- Phụ cấp chức vụ / phụ cấp công việc
- Tiền làm thêm giờ, làm ca đêm, làm việc ngày nghỉ
- Các loại phụ cấp khác thuộc diện chịu thuế
Ngược lại, đối với các khoản hoàn trả chi phí thực tế hoặc chi trả mang tính phúc lợi, nếu đáp ứng điều kiện thì có trường hợp được xem là không chịu thuế.
Cách hiểu về các khoản khấu trừ khi tính PIT
PIT không được tính bằng cách nhân trực tiếp thu nhập tổng với thuế suất.
Thuế suất được áp dụng trên thu nhập tính thuế sau khi trừ các khoản khấu trừ dưới đây.
① Khấu trừ bảo hiểm xã hội
Các khoản bảo hiểm xã hội do người lao động đóng dưới đây được khấu trừ khi tính PIT.
- Bảo hiểm xã hội (SI)
- Bảo hiểm y tế (HI)
- Bảo hiểm thất nghiệp (UI)
② Giảm trừ bản thân
Tại Việt Nam, người nộp thuế được áp dụng mức giảm trừ bản thân cố định theo tháng.
※ Mức giảm trừ có thể thay đổi theo sửa đổi pháp luật.
③ Giảm trừ người phụ thuộc
Nếu có người phụ thuộc đáp ứng các điều kiện nhất định, có thể áp dụng giảm trừ người phụ thuộc.
Để được giảm trừ người phụ thuộc, đăng ký trước và quản lý chứng từ là rất quan trọng.
Các bước tính PIT (quy trình thực tiễn)
Trong nghiệp vụ tính lương, PIT được xác định theo các bước dưới đây.
- Xác định tổng thu nhập (thu nhập chịu thuế)
- Khấu trừ các khoản bảo hiểm xã hội
- Áp dụng giảm trừ bản thân và giảm trừ người phụ thuộc
- Tính thu nhập tính thuế
- Áp dụng biểu thuế lũy tiến để tính PIT
PIT tại Việt Nam áp dụng biểu thuế lũy tiến, nghĩa là thu nhập càng cao thì thuế suất biên càng cao.
Biểu thuế lũy tiến PIT hiện hành
Thuế thu nhập cá nhân (PIT) tại Việt Nam áp dụng biểu thuế lũy tiến trên thu nhập tính thuế.
Dưới đây là bảng thuế suất hiện hành dựa trên thu nhập tính thuế theo tháng.
| Thu nhập tính thuế (theo tháng) | Thuế suất |
|---|---|
| Đến 5.000.000 VND | 5% |
| 5.000.001 – 10.000.000 VND | 10% |
| 10.000.001 – 18.000.000 VND | 15% |
| 18.000.001 – 32.000.000 VND | 20% |
| 32.000.001 – 52.000.000 VND | 25% |
| 52.000.001 – 80.000.000 VND | 30% |
| Trên 80.000.000 VND | 35% |
Điều quan trọng là các mức thuế suất này được áp dụng lũy tiến theo từng bậc.
Ví dụ, ngay cả khi thu nhập tính thuế cao, cũng không phải toàn bộ thu nhập đều chịu mức thuế suất cao nhất.
Lưu ý rằng các mức giảm trừ và thuế suất có thể thay đổi theo sửa đổi pháp luật, vì vậy cần kiểm tra thông tin mới nhất.
Những lưu ý thường gặp trong thực tiễn
- Phân loại sai phụ cấp chịu thuế và không chịu thuế
- Thiếu đăng ký người phụ thuộc hoặc thiếu chứng từ
- Tính sai khoản khấu trừ bảo hiểm xã hội
Đây là những điểm thường bị cơ quan thuế lưu ý khi kiểm tra, thanh tra.
Mối liên hệ với sửa đổi pháp luật về PIT
Các mức giảm trừ và quy tắc tính PIT có thể được điều chỉnh theo sửa đổi pháp luật.
Vui lòng tham khảo thêm bài viết dưới đây để nắm thông tin cập nhật.
▶ Bài viết liên quan: Quốc hội Việt Nam thông qua sửa đổi Luật Thuế Thu nhập Cá nhân — Có hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Mối liên hệ với toàn bộ quy trình tính lương
PIT có mối liên hệ chặt chẽ với việc tính lương, tiền làm thêm, phụ cấp và bảo hiểm xã hội.
Thay vì chỉ hiểu từng phần riêng lẻ, điều quan trọng là hệ thống hóa PIT như một phần trong toàn bộ quy trình tính lương.
▶ Bài viết liên quan:
Quy tắc tính lương tại Việt Nam【Hướng dẫn đầy đủ】
Phụ cấp tại Việt Nam và cách xử lý về thuế & bảo hiểm xã hội
Tóm tắt
Thuế thu nhập cá nhân (PIT) tại Việt Nam có thể được xử lý chính xác và phù hợp bằng cách hiểu đúng cơ chế khấu trừ và các bước tính, từ đó tránh tình trạng nộp thiếu hoặc nộp thừa.
Việc quản lý PIT cùng với cấu trúc lương, phụ cấp và bảo hiểm xã hội theo hướng quản lý/vận hành tích hợp là chìa khóa để giảm rủi ro về tuân thủ thuế và lao động.
