Trong quy trình tính lương tại Việt Nam, nhiều khoản khấu trừ khác nhau như bảo hiểm xã hội (SI / HI / UI) và thuế thu nhập cá nhân (PIT) sẽ được trừ theo từng bước.
Nếu không hiểu đúng các cơ chế này, doanh nghiệp có thể gặp phải sai sót trong tính lương thực nhận, vi phạm pháp luật và rủi ro về thuế.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ trình bày một cách dễ hiểu theo góc nhìn thực tiễn về các loại khấu trừ, phạm vi áp dụng và thứ tự tính toán (quy trình).
Cấu trúc tổng thể của các khoản khấu trừ trong tính lương tại Việt Nam
Quy trình tính lương tại Việt Nam được thực hiện theo từng bước với 4 loại khấu trừ chính dưới đây.
- Bảo hiểm xã hội (SI: Social Insurance)
- Bảo hiểm y tế (HI: Health Insurance)
- Bảo hiểm thất nghiệp (UI: Unemployment Insurance)
- Thuế thu nhập cá nhân (PIT: Personal Income Tax)
👉 Điểm quan trọng là các khoản bảo hiểm được tính trước, thuế được tính sau.
① Cơ chế khấu trừ bảo hiểm xã hội (SI / HI / UI)
Bảo hiểm xã hội được tính bằng cách áp dụng tỷ lệ đóng cố định trên mức lương,
và được chia thành phần người lao động đóng và phần doanh nghiệp đóng.
※ Để biết chi tiết về tiêu chí tham gia và quy định cụ thể của bảo hiểm xã hội, vui lòng tham khảo thêm:
“Tiêu chí tham gia và cách tính bảo hiểm xã hội”.
Tỷ lệ khấu trừ bảo hiểm xã hội của người lao động
| Hạng mục | Tỷ lệ |
|---|---|
| Bảo hiểm xã hội (SI) | 8% |
| Bảo hiểm y tế (HI) | 1.5% |
| Bảo hiểm thất nghiệp (UI) | 1% |
| Tổng cộng | 10.5% |
② Phạm vi tiền lương làm căn cứ tính bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội không áp dụng cho toàn bộ các khoản chi trả.
Các khoản thu nhập được tính
- Lương cơ bản
- Phụ cấp chức vụ và trách nhiệm
- Phụ cấp chức danh / quản lý
- Các khoản phụ cấp cố định, chi trả thường xuyên
Các khoản không được tính
- Phụ cấp ăn trưa (trong một số điều kiện)
- Phụ cấp đi lại
- Thưởng không định kỳ
- Thưởng Tết (tiền thưởng)
③ Cơ chế tính thuế thu nhập cá nhân (PIT)
Thuế PIT được tính dựa trên thu nhập chịu thuế sau khi đã khấu trừ bảo hiểm xã hội.
Quy trình tính thuế như sau:
- Xác định tổng thu nhập
- Khấu trừ bảo hiểm xã hội (SI / HI / UI)
- Áp dụng các khoản giảm trừ (giảm trừ gia cảnh, người phụ thuộc)
- Áp dụng biểu thuế lũy tiến đối với thu nhập chịu thuế
④ Quy trình tính khấu trừ (tổng thể)
Quy trình khấu trừ trong tính lương được thực hiện theo thứ tự sau:
- Tổng lương (Gross Salary)
- Khấu trừ bảo hiểm xã hội (SI / HI / UI)
- Xác định thu nhập chịu thuế
- Tính thuế PIT (thuế thu nhập cá nhân)
- Lương thực nhận (Net Salary)
👉 Điểm quan trọng nhất là thuế PIT luôn được tính ở bước cuối cùng.
Những lỗi thường gặp và điểm cần lưu ý
- Tính đồng thời bảo hiểm xã hội và thuế PIT
- Đưa các khoản phụ cấp không thuộc diện đóng bảo hiểm vào tính toán
- Áp dụng bảo hiểm thất nghiệp (UI) cho lao động nước ngoài
- Không cập nhật tỷ lệ đóng mới sau khi có thay đổi pháp luật
Để quản lý chính xác việc tính lương và khấu trừ
Việc tính các khoản khấu trừ có liên quan chặt chẽ đến:
- Thiết kế các khoản lương
- Quy định về bảo hiểm xã hội
- Các thay đổi về chính sách thuế
Do các yếu tố này gắn bó chặt chẽ với nhau, việc quản lý chỉ bằng Excel sẽ có nhiều hạn chế.
EST giúp bạn quản lý tập trung việc tính lương, khấu trừ, bảo hiểm xã hội và thuế PIT tại Việt Nam, đồng thời đáp ứng kịp thời các thay đổi pháp lý.
👉 Vui lòng tham khảo thêm “Quy tắc cơ bản về tính lương tại Việt Nam”.


