Luật Thuế TNCN sửa đổi (hiệu lực 01/07/2026) — Danh sách kiểm tra cuối cùng trước thời điểm áp dụng

Chỉ còn khoảng 1 tháng nữa, vào ngày 01/07/2026, Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi số 109/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực. Trên thực tế, các quy định liên quan đến tiền lương như biểu thuế lũy tiến 5 bậc mới và mức giảm trừ gia cảnh nâng cao đã được áp dụng từ tháng 01/2026, đồng thời dự thảo Nghị định hướng dẫn đã hé lộ nhiều thay đổi cụ thể về phụ cấp và miễn thuế mà doanh nghiệp có thể chuẩn bị trước từ bây giờ.

Bài viết trước “5 việc doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay cho Luật Thuế TNCN sửa đổi 07/2026” (đăng ngày 27/02/2026) đã trình bày khung công tác chuẩn bị tổng quát. Bài viết này sẽ cung cấp danh sách kiểm tra cuối cùng 12 điểm và cập nhật những thông tin mới nhất tính đến đầu tháng 6/2026, giúp doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam rà soát toàn diện trước thời điểm áp dụng.

1. Tóm tắt các thay đổi chính của Luật số 109/2025/QH15

Luật Thuế TNCN sửa đổi được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/07/2026, thay thế Luật số 04/2007/QH12. Đây là lần sửa đổi toàn diện đầu tiên sau gần 20 năm, với hai điểm cốt lõi: biểu thuế lũy tiến được giảm từ 7 bậc xuống 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh được nâng đáng kể.

Biểu thuế lũy tiến 5 bậc mới (Điều 9)

Bậc	Thu nhập tính thuế hàng tháng	Thuế suất
1	Đến 10 triệu VND	5%
2	Trên 10 đến 30 triệu VND	10%
3	Trên 30 đến 60 triệu VND	20%
4	Trên 60 đến 100 triệu VND	30%
5	Trên 100 triệu VND	35%

Điểm đáng chú ý là ngưỡng áp dụng thuế suất cao nhất 35% được nâng từ 80 triệu lên 100 triệu VND, giảm gánh nặng thuế đáng kể cho lao động thu nhập cao bao gồm cả người nước ngoài. Đồng thời, biểu thuế đơn giản hóa giúp việc tính toán và quản lý dễ dàng hơn.

Mức giảm trừ gia cảnh mới (đã áp dụng từ 01/2026)

Đối tượng	Mức cũ	Mức mới	Mức tăng
Bản thân người nộp thuế	11 triệu VND/tháng	15,5 triệu VND/tháng	+41%
Người phụ thuộc	4,4 triệu VND/tháng	6,2 triệu VND/tháng	+41%

2. Năm thay đổi cần chuẩn bị trước dựa trên dự thảo

Dự thảo Nghị định hướng dẫn được Bộ Tài chính công bố ngày 27/03/2026 và đã trải qua giai đoạn lấy ý kiến công khai. Bất kể thời điểm ban hành chính thức, dự thảo đã chứa các thay đổi cụ thể ảnh hưởng trực tiếp đến logic tính lương và quy chế nội bộ. Việc chuẩn bị từ bây giờ giúp tránh hỗn loạn ngay sau khi luật có hiệu lực.

Bảng dưới đây tổng hợp các thay đổi chính được xác định trong dự thảo, kèm theo các hành động chuẩn bị trước mà doanh nghiệp nên thực hiện.

Hạng mục	Mức cũ	Mức mới (dự thảo)
Phụ cấp ăn ca (tiền mặt)	730.000 VND/tháng	1.200.000 VND/tháng
Đóng góp hưu trí tự nguyện/BHNT	1 triệu VND/tháng	3 triệu VND/tháng
Ngưỡng khấu trừ thu nhập ngoài/lần	2 triệu VND	3 triệu VND
Ngưỡng khấu trừ thu nhập ngoài/năm	10 triệu VND	15 triệu VND
Trợ cấp thôi việc	Có điều kiện	Miễn thuế toàn bộ nếu có trong quy chế nội bộ
Tiền làm thêm giờ/ca đêm	Miễn phần chênh lệch	Miễn thuế toàn bộ

3. Danh sách kiểm tra cuối cùng 12 điểm

Dưới đây là danh sách kiểm tra toàn diện mà bộ phận nhân sự, kế toán và lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản cần hoàn thành trước ngày 30/06/2026:

STT	Hạng mục kiểm tra	Bộ phận phụ trách
1	Xác nhận hệ thống tính lương đã hỗ trợ biểu thuế 5 bậc mới	HR/Kế toán/IT
2	Xác nhận cài đặt giảm trừ bản thân (15,5 triệu) và người phụ thuộc (6,2 triệu) đã cập nhật	HR/Kế toán
3	Áp dụng giới hạn phụ cấp ăn ca tăng lên 1,2 triệu VND/tháng	HR
4	Áp dụng giảm trừ đóng góp hưu trí/BHNT tăng lên 3 triệu VND/tháng	HR/Kế toán
5	Phản ánh đầy đủ 21 hạng mục miễn thuế trong quy chế nội bộ	HR/Pháp chế
6	Cập nhật xử lý miễn thuế toàn bộ cho tiền làm thêm giờ và ca đêm	HR/Kế toán
7	Rà soát hợp đồng lao động, nội quy lao động, quy chế tài chính	HR/Pháp chế
8	Xác nhận tích hợp số CCCD vào hệ thống quản lý nhân sự	HR/IT
9	Rà soát thỏa thuận tax equalization với người nước ngoài	HR/Quản lý người nước ngoài
10	Thông báo bằng văn bản các quy định mới cho toàn thể NLĐ	HR/Truyền thông nội bộ
11	Cập nhật công thức tính gross-up cho hợp đồng net	HR/Kế toán
12	Tiếp tục theo dõi việc ban hành Nghị định/Thông tư chính thức	Lãnh đạo/Pháp chế

4. Ảnh hưởng đến người lao động nước ngoài

Đối với người nước ngoài (đặc biệt là chuyên gia Nhật Bản phái cử), Luật mới có những điểm cần lưu ý sau:

• Tiêu chí cư trú: không thay đổi — vẫn áp dụng ngưỡng 183 ngày trong năm dương lịch hoặc 12 tháng liên tục
• Cá nhân cư trú: được hưởng lợi từ biểu thuế mới, đặc biệt nhóm thu nhập trung bình – cao
• Cá nhân không cư trú: thuế suất cố định 20% trên thu nhập từ tiền lương phát sinh tại Việt Nam, không thay đổi
• Gross-up (hợp đồng net): ngưỡng thuế suất 35% nâng lên 100 triệu VND giúp giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp đối với nhân sự cao cấp

Các doanh nghiệp có nhiều chuyên gia phái cử Nhật Bản cần tính toán lại tổng chi phí nhân công sau khi áp dụng luật mới, đồng thời cập nhật điều khoản tax equalization để phản ánh đúng thực tế chia sẻ gánh nặng thuế giữa công ty mẹ và công ty con.

5. Đối tượng chịu thuế mới: Tài sản số, vàng miếng và hơn thế

Điều 3 của Luật mới mở rộng đáng kể danh mục đối tượng chịu thuế TNCN, phản ánh xu hướng phát triển kinh tế số và quản lý tài sản hiện đại:

Đối tượng	Thuế suất	Thời điểm áp dụng
Tài sản số (tiền điện tử, NFT…)	0,1% trên giá trị giao dịch	Đã áp dụng theo Thông tư 32/2026
Vàng miếng	0,1% trên giá trị giao dịch	Từ 01/07/2026
Chuyển nhượng tên miền .vn	Theo biểu thuế suất chuyển nhượng vốn	Từ 01/07/2026
Tín chỉ carbon	Theo dự thảo Nghị định	Từ 01/07/2026
Thu nhập từ thương mại điện tử	Theo dự thảo Nghị định	Từ 01/07/2026

Mặc dù phần lớn các loại thu nhập mới này không trực tiếp ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản, nhưng bộ phận HR cần biết để tư vấn cho NLĐ khi họ có thu nhập từ các nguồn này, tránh rủi ro thiếu nghĩa vụ kê khai.

6. So sánh với bài viết tháng 02/2026: Đã xác nhận và còn cần theo dõi

7. Kết luận: Hành động trong 1 tháng tới

Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 01/07/2026. Bằng cách chuẩn bị trước dựa trên các nội dung đã rõ ràng trong dự thảo, doanh nghiệp có thể tránh hỗn loạn ngay sau khi luật có hiệu lực. Hành động khuyến nghị trong 1 tháng tới gồm:

1. Tuần 1-2 (06/06 – 19/06): Hoàn tất kiểm tra 12 điểm trong danh sách trên, đặc biệt tập trung vào hệ thống tính lương và quy chế nội bộ
2. Tuần 3 (20/06 – 26/06): Thực hiện parallel run cho kỳ lương tháng 06, đào tạo nội bộ cho HR và kế toán, thông báo NLĐ
3. Tuần 4 (27/06 – 30/06): Cập nhật phiên bản cuối cùng sau khi Nghị định/Thông tư chính thức được ban hành, chuẩn bị cho kỳ lương tháng 07/2026

EST sẽ tiếp tục cập nhật thông tin mới nhất ngay khi Nghị định và Thông tư chính thức được ban hành. Để được tư vấn cụ thể về cách áp dụng luật mới phù hợp với đặc thù doanh nghiệp của bạn, hãy liên hệ với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi.

Bài viết liên quan

• 5 việc doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay cho Luật Thuế TNCN sửa đổi 07/2026
• Tổng quan Luật Thuế TNCN sửa đổi 2026
• Hướng dẫn toàn diện về Thuế TNCN tại Việt Nam
• Các khoản khấu trừ lương tại Việt Nam