Chỉ còn khoảng 1 tháng nữa, vào ngày 01/07/2026, Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi số 109/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực. Trên thực tế, các quy định liên quan đến tiền lương như biểu thuế lũy tiến 5 bậc mới và mức giảm trừ gia cảnh nâng cao đã được áp dụng từ tháng 01/2026, đồng thời dự thảo Nghị định hướng dẫn đã hé lộ nhiều thay đổi cụ thể về phụ cấp và miễn thuế mà doanh nghiệp có thể chuẩn bị trước từ bây giờ.
Bài viết trước “5 việc doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay cho Luật Thuế TNCN sửa đổi 07/2026” (đăng ngày 27/02/2026) đã trình bày khung công tác chuẩn bị tổng quát. Bài viết này sẽ cung cấp danh sách kiểm tra cuối cùng 12 điểm và cập nhật những thông tin mới nhất tính đến đầu tháng 6/2026, giúp doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam rà soát toàn diện trước thời điểm áp dụng.
1. Tóm tắt các thay đổi chính của Luật số 109/2025/QH15
Luật Thuế TNCN sửa đổi được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/07/2026, thay thế Luật số 04/2007/QH12. Đây là lần sửa đổi toàn diện đầu tiên sau gần 20 năm, với hai điểm cốt lõi: biểu thuế lũy tiến được giảm từ 7 bậc xuống 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh được nâng đáng kể.
Biểu thuế lũy tiến 5 bậc mới (Điều 9)
| Bậc | Thu nhập tính thuế hàng tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu VND | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu VND | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu VND | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu VND | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu VND | 35% |
Điểm đáng chú ý là ngưỡng áp dụng thuế suất cao nhất 35% được nâng từ 80 triệu lên 100 triệu VND, giảm gánh nặng thuế đáng kể cho lao động thu nhập cao bao gồm cả người nước ngoài. Đồng thời, biểu thuế đơn giản hóa giúp việc tính toán và quản lý dễ dàng hơn.
Mức giảm trừ gia cảnh mới (đã áp dụng từ 01/2026)
| Đối tượng | Mức cũ | Mức mới | Mức tăng |
|---|---|---|---|
| Bản thân người nộp thuế | 11 triệu VND/tháng | 15,5 triệu VND/tháng | +41% |
| Người phụ thuộc | 4,4 triệu VND/tháng | 6,2 triệu VND/tháng | +41% |
2. Năm thay đổi cần chuẩn bị trước dựa trên dự thảo
Dự thảo Nghị định hướng dẫn được Bộ Tài chính công bố ngày 27/03/2026 và đã trải qua giai đoạn lấy ý kiến công khai. Bất kể thời điểm ban hành chính thức, dự thảo đã chứa các thay đổi cụ thể ảnh hưởng trực tiếp đến logic tính lương và quy chế nội bộ. Việc chuẩn bị từ bây giờ giúp tránh hỗn loạn ngay sau khi luật có hiệu lực.
Bảng dưới đây tổng hợp các thay đổi chính được xác định trong dự thảo, kèm theo các hành động chuẩn bị trước mà doanh nghiệp nên thực hiện.
| Hạng mục | Mức cũ | Mức mới (dự thảo) |
|---|---|---|
| Phụ cấp ăn ca (tiền mặt) | 730.000 VND/tháng | 1.200.000 VND/tháng |
| Đóng góp hưu trí tự nguyện/BHNT | 1 triệu VND/tháng | 3 triệu VND/tháng |
| Ngưỡng khấu trừ thu nhập ngoài/lần | 2 triệu VND | 3 triệu VND |
| Ngưỡng khấu trừ thu nhập ngoài/năm | 10 triệu VND | 15 triệu VND |
| Trợ cấp thôi việc | Có điều kiện | Miễn thuế toàn bộ nếu có trong quy chế nội bộ |
| Tiền làm thêm giờ/ca đêm | Miễn phần chênh lệch | Miễn thuế toàn bộ |
Hành động chuẩn bị trước
- Ghi rõ căn cứ chi trả trợ cấp thôi việc trong nội quy lao động hoặc quy chế tài chính để đủ điều kiện miễn thuế toàn bộ
- Chạy thử nghiệm chuyển đổi tiền làm thêm giờ và ca đêm từ “chỉ miễn phần chênh lệch” sang “miễn toàn bộ”
- Cấu hình mức trần mới cho phụ cấp ăn ca và khấu trừ hưu trí dưới dạng tham số trong hệ thống tính lương, sẵn sàng kích hoạt vào ngày hiệu lực
- Xây dựng hệ thống tính lương có thể điều chỉnh bằng cấu hình thay vì thay đổi code, để dễ dàng thích ứng với các điều chỉnh sau khi Nghị định chính thức được ban hành
3. Danh sách kiểm tra cuối cùng 12 điểm
Dưới đây là danh sách kiểm tra toàn diện mà bộ phận nhân sự, kế toán và lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản cần hoàn thành trước ngày 30/06/2026:
| STT | Hạng mục kiểm tra | Bộ phận phụ trách |
|---|---|---|
| 1 | Xác nhận hệ thống tính lương đã hỗ trợ biểu thuế 5 bậc mới | HR/Kế toán/IT |
| 2 | Xác nhận cài đặt giảm trừ bản thân (15,5 triệu) và người phụ thuộc (6,2 triệu) đã cập nhật | HR/Kế toán |
| 3 | Áp dụng giới hạn phụ cấp ăn ca tăng lên 1,2 triệu VND/tháng | HR |
| 4 | Áp dụng giảm trừ đóng góp hưu trí/BHNT tăng lên 3 triệu VND/tháng | HR/Kế toán |
| 5 | Phản ánh đầy đủ 21 hạng mục miễn thuế trong quy chế nội bộ | HR/Pháp chế |
| 6 | Cập nhật xử lý miễn thuế toàn bộ cho tiền làm thêm giờ và ca đêm | HR/Kế toán |
| 7 | Rà soát hợp đồng lao động, nội quy lao động, quy chế tài chính | HR/Pháp chế |
| 8 | Xác nhận tích hợp số CCCD vào hệ thống quản lý nhân sự | HR/IT |
| 9 | Rà soát thỏa thuận tax equalization với người nước ngoài | HR/Quản lý người nước ngoài |
| 10 | Thông báo bằng văn bản các quy định mới cho toàn thể NLĐ | HR/Truyền thông nội bộ |
| 11 | Cập nhật công thức tính gross-up cho hợp đồng net | HR/Kế toán |
| 12 | Tiếp tục theo dõi việc ban hành Nghị định/Thông tư chính thức | Lãnh đạo/Pháp chế |
Khuyến nghị thực tiễn
Nên tổ chức tính lương thử nghiệm song song (parallel run) cho kỳ lương tháng 06/2026, áp dụng cả quy tắc cũ và mới để so sánh kết quả, phát hiện sớm sự cố trong hệ thống trước khi áp dụng chính thức vào kỳ lương tháng 07/2026.
4. Ảnh hưởng đến người lao động nước ngoài
Đối với người nước ngoài (đặc biệt là chuyên gia Nhật Bản phái cử), Luật mới có những điểm cần lưu ý sau:
- Tiêu chí cư trú: không thay đổi — vẫn áp dụng ngưỡng 183 ngày trong năm dương lịch hoặc 12 tháng liên tục
- Cá nhân cư trú: được hưởng lợi từ biểu thuế mới, đặc biệt nhóm thu nhập trung bình – cao
- Cá nhân không cư trú: thuế suất cố định 20% trên thu nhập từ tiền lương phát sinh tại Việt Nam, không thay đổi
- Gross-up (hợp đồng net): ngưỡng thuế suất 35% nâng lên 100 triệu VND giúp giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp đối với nhân sự cao cấp
Các doanh nghiệp có nhiều chuyên gia phái cử Nhật Bản cần tính toán lại tổng chi phí nhân công sau khi áp dụng luật mới, đồng thời cập nhật điều khoản tax equalization để phản ánh đúng thực tế chia sẻ gánh nặng thuế giữa công ty mẹ và công ty con.
5. Đối tượng chịu thuế mới: Tài sản số, vàng miếng và hơn thế
Điều 3 của Luật mới mở rộng đáng kể danh mục đối tượng chịu thuế TNCN, phản ánh xu hướng phát triển kinh tế số và quản lý tài sản hiện đại:
| Đối tượng | Thuế suất | Thời điểm áp dụng |
|---|---|---|
| Tài sản số (tiền điện tử, NFT…) | 0,1% trên giá trị giao dịch | Đã áp dụng theo Thông tư 32/2026 |
| Vàng miếng | 0,1% trên giá trị giao dịch | Từ 01/07/2026 |
| Chuyển nhượng tên miền .vn | Theo biểu thuế suất chuyển nhượng vốn | Từ 01/07/2026 |
| Tín chỉ carbon | Theo dự thảo Nghị định | Từ 01/07/2026 |
| Thu nhập từ thương mại điện tử | Theo dự thảo Nghị định | Từ 01/07/2026 |
Mặc dù phần lớn các loại thu nhập mới này không trực tiếp ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản, nhưng bộ phận HR cần biết để tư vấn cho NLĐ khi họ có thu nhập từ các nguồn này, tránh rủi ro thiếu nghĩa vụ kê khai.
6. So sánh với bài viết tháng 02/2026: Đã xác nhận và còn cần theo dõi
Đã được xác nhận chính thức
- Biểu thuế lũy tiến 5 bậc đã được luật hóa rõ ràng tại Điều 9
- Mức giảm trừ 15,5 triệu/6,2 triệu đã áp dụng từ tháng 01/2026
- Thuế suất tài sản số 0,1% đã có hiệu lực qua Thông tư 32/2026
Còn chưa rõ và cần theo dõi
- Chi tiết về 21 hạng mục miễn thuế trong dự thảo Nghị định
- Quy trình kê khai thu nhập từ tài sản số và vàng miếng
- Hướng dẫn cụ thể về tính trợ cấp thôi việc miễn thuế
- Biểu mẫu kê khai mới và lịch trình chuyển đổi hệ thống của Tổng cục Thuế
7. Kết luận: Hành động trong 1 tháng tới
Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 01/07/2026. Bằng cách chuẩn bị trước dựa trên các nội dung đã rõ ràng trong dự thảo, doanh nghiệp có thể tránh hỗn loạn ngay sau khi luật có hiệu lực. Hành động khuyến nghị trong 1 tháng tới gồm:
- Tuần 1-2 (06/06 – 19/06): Hoàn tất kiểm tra 12 điểm trong danh sách trên, đặc biệt tập trung vào hệ thống tính lương và quy chế nội bộ
- Tuần 3 (20/06 – 26/06): Thực hiện parallel run cho kỳ lương tháng 06, đào tạo nội bộ cho HR và kế toán, thông báo NLĐ
- Tuần 4 (27/06 – 30/06): Cập nhật phiên bản cuối cùng sau khi Nghị định/Thông tư chính thức được ban hành, chuẩn bị cho kỳ lương tháng 07/2026
EST sẽ tiếp tục cập nhật thông tin mới nhất ngay khi Nghị định và Thông tư chính thức được ban hành. Để được tư vấn cụ thể về cách áp dụng luật mới phù hợp với đặc thù doanh nghiệp của bạn, hãy liên hệ với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi.
Bài viết liên quan
- 5 việc doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay cho Luật Thuế TNCN sửa đổi 07/2026
- Tổng quan Luật Thuế TNCN sửa đổi 2026
- Hướng dẫn toàn diện về Thuế TNCN tại Việt Nam
- Các khoản khấu trừ lương tại Việt Nam
この記事を書いた人
関連記事
-
Sửa đổi Luật Thuế TNCN có hiệu lực tháng 7/2026 | 5 việc doanh nghiệp cần làm ngay -
Câu hỏi thường gặp về tính lương tại Việt Nam (FAQ)｜Bảo hiểm xã hội, PIT và lao động nước ngoài
-
Cơ chế và các bước tính Thuế Thu nhập Cá nhân (PIT) tại Việt Nam – Giải thích dễ hiểu về các khoản khấu trừ và thuế suất
-
Quốc hội Việt Nam thông qua Luật Thuế Thu nhập Cá nhân sửa đổi — Có hiệu lực từ ngày 1/7/2026
